A revista Nº 16 de a Asociación Aragonesa de Críticos de Arte traye un gran treballo: A güela ansotana en l'arte de finals de o siglo XIX y prencipios de o XX. Un referén en a cultura europea.
Sale o sol por a Reclusa, resplandece en Maidoguí, se da güelta por Alano, y se esconde en Zordoquí...
2011: Güela ansotana en a Revista Críticos de Arte
A revista Nº 16 de a Asociación Aragonesa de Críticos de Arte traye un gran treballo: A güela ansotana en l'arte de finals de o siglo XIX y prencipios de o XX. Un referén en a cultura europea.
1935: Cuadros y cartéls de Francisco de Cidón
Francisco de Cidón Navarro (1871-1943) fue un pintó valenciano afincáu en Zaragoza en 1924. Influíu por Sorolla, Cidón viajó ta Ansó en 1935, en do fició un políu treballo de cuadros, dibujos y acuarelas:
En a obra de Cidón ye patente o bien que sabió captá a esencia ansotana.
Fuens: Revista Aragón turístico y monumental 388, Revista Aragón.
1934: Cuadro de C. Martínez Kleiser
Tituláu igual que o que resultó ganadó, Ansotanos, iste cuadro fue presentáu por Carmen Martínez Kleiser ta o concurso pintura l'año 1934:
Fuens: Fernando Alcolea, studylib
1934: Ansotanos, de Aguiar, premio pintura
1929: Tío Techinero, cuadro de Rincón
1928: O paisajista Octavio Bianqui
O pintó murciano Octavio Bianqui (1872-1936) recorreba cada año os rincóns de España, y dimpués exponeba en Madrí os cuadros que heba yíu fendo. En ellos contaba os paisajes que heba veito, sin alaracas ni pretensións, pero sí con espíritu y luz:
O caserío ansotano lo contivó:
Otro artista más de os que estió por Ansó y querrió llevase una miqueta pa recuerdo.
Fuens: Revista Esfera, hemeroteca de ABC.
1926: Os cofrades de Ansó, cuadro de Jacinto Alcántara
Y se veye firme claro que están posáus en a sacristía a ilesia San Pedro. Dezaga de ellos está a cambra en do se guardan as casullas y a lacena en do se guarda o vino celebrá, como sabemos firme bien os que hemos síu monaguillos...
Fuen: a esfera
1923: Boda en Ansó, cuadro de JJ Gárate
Acuarela de o pintó turolense Juan José Gárate donáu ta o Ayuntamiento Zaragoza:
Como a tantos otros pintós y fotógrafos, a Gárate le atrayeban o caserío y os trajes ansotanos, y venió a pintá enta Ansó os veranos de 1923 y 24.
Fuens: Ayuntamiento de Zaragoza, Cuadernos de patrimonio
1923: Dibujos y apuntes de Ramón Acín
Os artistas de fináls de o siglo XIX y primeros de o XX se sintioron fascináus por o traje ansotano y Ansó. Pa muestra, os dibujos y apuntes que o artista oscense Ramón Acín fició en os años 20:
Fuen: fundacionacin, museodehuesca
1921: Una ansotana, cuadro de Vázquez
Otro cuadro más de o pintó manchego: Una moza con traje de fiesta que fue portada de a revista Blanco y Negro:
Ye menisté fé notá que no lleva pañuelo pero tampoco lleva os churros ta l'aire.
Fuen: hemeroteca ABC
1920: Cuadros de Manuel Villegas
O pintó leridano Manuel Villegas (1871-1923) fició dos cuadros inspiráus en os trajes ansotanos:
Mulles de a Val de Ansó:
y Domingo Ramos en a Val de Ansó:
Fuens:
maestrosdelretrato
commons.wikimedia
1917: Grabáus de José Loygorri
Pintó vallisoletano naxíu en 1884 que, dinantes de triunfá en o mundo l'Art Decó, tenió una época naturalista en a que fició istos grabáus de ansotanas de basquiña:
"De a Val de Ansó":
"L'ansotana":
Fuen: artevalladolid
1916: En a ermita, cuadro de García Condoy
Naxíu en Zaragoza en 1889, o pintó Julio García Condoy participó en 1917 en a Exposición Nacional de Bellas Artes, en do ganó a 3ª medalla con o lienzo tituláu "En a ermita", inspiráu en Ansó.
Ye una pena que no se sepa en dó para o cuadro, y que solo se conserve ista foto en blanco y negro, que no le fa justicia.
Fuen: academia.edu
1912: Sorolla pinta Ansó
En ista foto de 1911, se veye a o gran pintó valenciano Joaquín Sorolla treballando afanáu en un cuadro que clamaría: "Güela y Ñeta de Ansó":
Parixe que pa felo tomó modelo de ista foto feita deván de a puerta o Convento As Descalzas Reals, en Madrí:
As fegurantes yeran as ansotanas Sebastiana Puyó y su ñeta Sebastiana Brun, de Casa Tomasé:
O retrato se heba feito estando un rabaño ansotanas en Madrid, ta do iban a vendé té, y o pintó fició en 1912 o cuadro "Güela y Ñeta de Ansó" en o que hoy ye o Museo Sorolla. Impresiona viyelo:
En o está de verano de 1914, tornó Sorolla a eslegí Ansó na menos que pa fé uno de os grans murals pa decorá a Biblioteca de a Hispanic Society de Nueva York, "Aragón, a Jota", y que algunos podioron disfrutá en O Prau. O pintó valenciano estió dándole güeltas a como plasmá o espíritu de o dance en un cuadro que teneba que representá a tierra aragonesa. En primeras tenió en mente ísto:
Iba calando en as prebas ansotanos u ansotanas sueltos chunto con baturros, pero ixo no terminaba de convencelo, y preferió meté na más que una rabera ansotanos danzando con muito garbo, mientras en a parte de deván un mesache festeja una moza. Dezaga se veyen os mons ansotanos, con os que a chen parixe fundise. O resultáu no precisa palabras:
O Museo Sorolla tamién replega un faxo debujos de os que fue fendo como probatinas pa íste y os otros cuadros:
Tamién en o Museo pueden viyese trajes y otras muitas jarcias que o pintó cumpró u lin dioron o verano l'año 14. De o apego que le pilló a Ansó da preba ista foto de as dos fillas suyas, Elena de fallera y María de basquiña:















































.jpg)